20 лістапада 1899 года нарадзіўся вядомы пісьменнік, паэт, драматург, крытык, аўтар тэксту Дзяржаўнага гімна БССР, сааўтар тэксту сучаснага гімна Рэспублікі Беларусь, і многіх іншых вядомых літаратурных і драматургічных твораў.  Мала хто памятае, але Міхась Клімковіч мае непасрэднае дачыненне да Плешчаніц. У пачатку свайго працоўнага шляху, а менавіта з 1923 года, ён працаваў тут на пасадзе сакратара мясцовага валаснога камітэту. Пра жыццё гэтага таленавітага чалавека чытайце далей.

 

 

Міхась (Міхаіл Мікалаевіч) Клімковіч нарадзіўся ў вёсцы Сялітранка Барысаўскага павета (цяпер Барысаўскі раён) Мінскай вобласці. У 1915 годзе Міхась Клімковіч скончыў Барысаўскае вышэйшае чатырохкласнае гарадское вучылішча. Экстэрнам здаў экза­мен на званне народнага настаўніка. Тады ж і пачаў настаўнічаць у школах Барысаўскага павета, да якога ў той час адносілася і Лагойшчына.

Шмат дало Міхасю Мікалаевічу знаёмства з І. Філіповічам, жыхаром вёскі Пархава. Гэ­та быў па-сапраўднаму народны самародак, ведаў шмат беларускіх казак, легенд, паданняў. Любіў выконваць народныя песні, захапляўся іншымі жанрамі вусна-паэтычнай творчасці. А яшчэ І. Філіповіч ведаў на памяць нямала твораў беларускай літаратуры. Сустрэча з ім стала для маладога настаўніка тым штуршком, які прымусіў і яго самога звярнуцца да напісанага Вінцэнтам Дуніным-Марцінкевічам, Францішкам Багушэвічам, Янкам Купалам.

У 1916 г. Міхась Клімковіч упершыню сутыкнуўся з сацыял-дэмакратамі. Адбылося гэта ў Лагойску, дзе некалькі чалавек знаходзіліся пад наглядам паліцыі, высланыя царскімі ўладамі з буйных гарадоў. Ад сваіх поглядаў сацыял-дэмакраты адмаўляцца не збіраліся. Ды і прыехалі ў Лагойск не з пустымі рукамі. Хоць за імі пільна сачылі ды і везлі пад канвоем, усё ж змаглі правезці падпольную літаратуру. А пасля яе дастаўлялі людзі, якім давяралі. З гэтай літаратурай пазнаёміўся і Міхась Клімковіч, што паўплывала на фарміраванне яго светапогляду.

Пасля службы ў Чырвонай Арміі (1921-23) зноў вярнуўся на Лагойшчыну. Аднак настаўнічаў нядоўга. У тым жа 1923 годзе быў абраны сакратаром валаснога камітэта партыі ў Халопенічах, потым у Чарэі і Плешчаніцах, а пасля гэтага з Лагойшчынай развітаўся. З 1929 г. загадваў культаддзелам Цэнтральнага савета прафсаюзаў БССР. У 1932-34 гг. быў старшынёй аргкамітэта па стварэнні Саюза пісьменнікаў, праўленне якога ўзначальваў у 1934-39 гг. У 1943 г. наладзіў сувязь з пар­тызанамі перайшоў у атрад «За Радзіму». З 1943 г. галоўны рэдактар Дзяржаўнага выдавецтва БССР. На гэтай пасадзе працягваў працаваць і па вяртанні ў Мінск, а ў 1947-54 гг. быў літаратурным кансультантам Саюза пісьменнікаў БССР.

Друкавацца пачаў з 1926 года. Вершы змяшчаў у рукапісным літаратурным часопісе «Про­бліскі». А паэма «Чатырнаццаць слуцкіх» і некалькі вершаў былі надрукаваны ў 1929 годзе у альманаху «Ранне». Напісаў кнігу апавяданняў «Лясное возера» (1946), апрацаваў зборнік «Беларускія народныя казкі» (1946). Шмат працаваў у галіне драматургіі: драматычныя паэмы «Кацярына Жарнасек», «Адплата», «Уся ўлада Саветам!», драматычная трылогія «Георгій Скарына», лібрэта опер «Апошні вечар на хутары», «Кастусь Каліноўскі», балета «Князь-возера» і іншыя.

Міхась Клімковіч з’яўляецца аўтарам тэксту Дзяржаўнага гімна БССР, напісанага ў 1944 г. На музыку яго паклаў вядомы кампазітар Нестар Сакалоўскі. Памёр Міхась Клімковіч 5.11.1954 года.   

Пры падрыхтоўцы вышэйпрыведзеных біяграфічных дадзеных Міхася Клімковіча быў выкарыстаны артыкул А. Марціновіча з кнігіПамяць: Гіст.-дакум. хроніка Лагойскага раёна: У 2 кн. Кн. 2. / Рэд. кал. Г.П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э.Э. Жакевіч. – Мінск.: БелЭН, 2004. 488 с. – С. 345-346.

Тэкст гімна Міхася Клімовіча, напісаны ім ў 1944 годзе, з’яўляўся дзяржаўным гімнам у 1955-1991 гадах. Затым да 2002 года гімнам Беларусі была толькі музыка без тэкста, а ў 2002 годзе на музыку гэтага гімна быў пакладзены новы верш.

Цікава, што сярод аўтараў новага гімна Рэспублікі Беларусь разам з яго новым аўтарам Уладзімірам Карызнай па-ранейшаму значыцца Міхась Клімковіч. На многіх сайтах, нават напісана, што ў сучаснага гімна Рэспублікі Беларусь – два аўтары – Міхась Клімковіч і Уладзімір Карызна. Напісана таксама, што Уладзімір Карызна проста перапрацаваў стары тэкст гімна, а менавіта: “тэкст таго гімна, напісаны Міхасём Клімковічам, пачынаўся са слоў “Мы беларусы”, як і цяперашні; у 2002 годзе зацверджаны новы тэкст гімна; тэкст перапрацаваны Уладзімірам Карызнай, які прыбраў спасылкі на Расію, Леніна і Камуністычную партыю” (сайт Вікіпедыі). З апошнім, прызнацца, цяжка пагадзіцца. Хоць танальнасць і накіраванасць новага і старога гімнаў даволі сходна, але ў новай версіі беларускага гімна атрымаўся амаль новы тэкст, у чым можна пераканацца, калі параўнаць абодва тэксты (глядзіце ніжэй). Тым не менш, магчыма, каб паказаць пераемнасць тэкстаў, а таксама таму, што ў новым тэксце гімна сапраўды сустракаюцца словы і выразы са старога гімна Міхася Клімковіча, таму наш зямляк пазначаны сярод сааўтараў сучаснага гімна Рэспублікі Беларусь.

 

Дзяржаўны гімн Рэспублікі Беларусь

 

Словы Міхася Клімковіча, Уладзіміра Карызны

Музыка Нестара Сакалоўскага

 

Мы, беларусы — мірныя людзі,

Сэрцам адданыя роднай зямлі,

Шчыра сябруем, сілы гартуем

Мы ў працавітай, вольнай сям’і.

 

Слаўся, зямлі нашай светлае імя,

Слаўся, народаў братэрскі саюз!

Наша любімая маці-Радзіма,

Вечна жыві і квітней, Беларусь!

 

Разам з братамі мужна вякамі

Мы баранілі родны парог,

У бітвах за волю, бітвах за долю

Свой здабывалі сцяг перамог!

 

Слаўся, зямлі нашай светлае імя,

Слаўся, народаў братэрскі саюз!

Наша любімая маці-Радзіма,

Вечна жыві і квітней, Беларусь!

 

Дружба народаў — сіла народаў —

Наш запаветны, сонечны шлях.

Горда ж узвіся ў ясныя высі,

Сцяг пераможны — радасці сцяг!

 

Слаўся, зямлі нашай светлае імя,

Слаўся, народаў братэрскі саюз!

Наша любімая маці-Радзіма,

Вечна жыві і квітней, Беларусь!

 

Гимн Республики Беларусь (перевод с белорусского языка)

 

Мы, белорусы — мирные люди,

Сердцем преданы родной земле.

Искренне дружим, силы закаливаем,

Мы в трудолюбивой, дружной семье.

 

Славься, земли нашей светлое имя,

Славься, народов братский союз!

Наша любимая Родина-мать,

Вечно живи и расцветай, Беларусь!

 

Вместе с братьями мужественно веками

Мы защищали родной порог.

В битвах за волю, битвах за судьбу,

Мы добывали знамя побед!

 

Славься, земли нашей светлое имя,

Славься, народов братский союз!

Наша любимая Родина-мать,

Вечно живи и расцветай, Беларусь!

 

Дружба народов — сила народов —

Наш заветный, солнечный путь.

Гордо ж возвейся в ясные выси,

Знамя победное — радости флаг.

 

Славься, земли нашей светлое имя,

Славься, народов братский союз!

Наша любимая Родина-мать,

Вечно живи и расцветай, Беларусь!

Дзяржаўны гімн Беларускай ССР

Словы Міхася Клімковіча

Музыка Нестара Сакалоўскага

 

Мы, беларусы, з братняю Руссю

Разам шукалі к шчасцю дарог.

Ў бітвах за волю, ў бітвах за долю

З ёй здабылі мы сцяг перамог!

 

Нас аб’яднала Леніна імя,

Партыя к шчасцю вядзе нас ў паход.

Партыі слава! Слава Радзіме!

Слава табе, беларускі народ!

 

Сілы гартуе, люд Беларусі

Ў братнім саюзе, ў мужнай сям’і

Вечна мы будзем, вольныя людзі,

Жыць на шчаслівай, вольнай зямлі!

 

Нас аб’яднала Леніна імя,

Партыя к шчасцю вядзе нас ў паход.

Партыі слава! Слава Радзіме!

Слава табе, наш свабодны народ!

 

Дружба народаў – сіла народаў,

К шчасцю працоўных сонечны шлях

Горда ж узвіся ў светлыя высі,

Сцяг камунізму – радасці сцяг!

 

Нас аб’яднала Леніна імя,

Партыя к шчасцю вядзе нас ў паход.

Партыі слава! Слава Радзіме!

Слава табе, наш савецкі народ!

 

Гимн Белорусской ССР (перевод с белорусского языка)

 

Слова М. Климковича

Музыка Н. Соколовского

 

Мы, белорусы, с братскою Русью,

Вместе искали к счастью дорог.

В битвах за волю, в битвах за долю,

С ней мы добыли флаг побед.

 

Нас объединило Ленина имя

Партия к счастью ведёт нас в поход

Партии слава! Слава Отчизне!

Слава тебе, белорусский народ!

 

Силы собирая, народ Белоруссии

В братском союзе, в крепкой семье

Вечно мы будем, свободные люди

Жить на счастливой, вольной земле

 

Нас объединило Ленина имя

Партия к счастью ведёт нас в поход

Партии слава! Слава Отчизне!

Слава тебе, наш свободный народ!

 

Дружба народов – сила народов,

К счастью трудящихся солнечный путь

Гордо возвысься в светлые выси,

Флаг коммунизма – радости флаг!

 

Нас объединило Ленина имя

Партия к счастью ведёт нас в поход

Партии слава! Слава Отчизне!

Слава тебе, наш советский народ!

 

Тэксты гімнаў узяты з сайта Вікіпедыі.

 

Гімн Беларускай ССР на словы Міхася Клімковіча ў выкананні акадэмічнага хору і сімфанічнага аркестру Белдзяржтэлерадыекампанііі (з афіцыйнага сайту Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь) можна паслухаць тут.

Гімн Рэспублікі Беларусь на словы М. Клімковіча, У. Карызны тут.

 

Аўтар: У. Акуліч

Крыніца: Плещеницы.by